Życie niemal codziennie podrzuca nam problemy i zmusza nas do podejmowania różnych decyzji – zarówno tych ważnych, mogących mieć wpływ na nasze dalsze życie jak i tych z pozoru prostych i błahych. Część z nich podejmujemy spontanicznie a co do niektórych potrzebujemy chwili namysłu. Bywa, że wielu z nas ma spore kłopoty z wybraniem odpowiedniego wariantu co powoduje w nas uczucie lęku i niepewności. Strach przed dokonaniem błędnego wyboru prowadzić może do bezradności a w skrajnych przypadkach powodować nawet paraliż psychiczny.

Niestety nie od dziś wiadomo, że raz podjętej decyzji zazwyczaj nie da się cofnąć i że każda z nich niesie ze sobą konsekwencje. Zważając, że zdolność dokonywania wyborów jest jedną z kluczowych umiejętności warto poświęcić trochę czasu na zapoznanie się z technikami mogącymi skutecznie ułatwić nam ich podejmowanie. Jedną z nich jest metoda kosztów alternatywnych potocznie nazywana metodą utraconych możliwości.

Omówmy zastosowanie tej metody na prostym przykładzie.

Weźmy pod uwagę osobę zastanawiającą się nad wyborem studiów. Osoba ta ukończyła szkołę średnią i w związku z popularnością szkolnictwa wyższego chciałaby pójść na studia i jak większość uzyskać stopień magistra. Dodajmy, że jest uczniem o przeciętnych „możliwościach” i znajduje dużo ciekawsze zajęcia od spędzania czasu w książkach. Załóżmy że decyduje się na wybór średnich studiów na mocno obleganym kierunku, który nie dość że jest mało przyszłościowy to cechuje się wysoką konkurencyjnością. Po 2 latach studiowania bez zbędnego przykładania się do nauki student zdaje sobie sprawę, że wybrane przez niego studia wcale nie zwiększają jego wartości na rynku pracy a sam dyplom magistra może mu się na niewiele zdać. Głowa studenta pełna jest niewiadomych a po kilku dniach rozmyślania stwierdza, że musi dokonać ważnego dla niego wyboru:

  1. Kontynuować studia na mało przyszłościowym kierunku bez wiary w powodzenie na branżowym rynku pracy, biorąc pod uwagę również czas konieczny na ukończenie studiów I i II stopnia (z uwagi że licencjat cechuje się minimalną siłą przebicia),
  2. Przerwać studia i podążać zupełnie odmienną ścieżką.

Przed naszym studentem do podjęcia bardzo trudna decyzja, być może mająca duże znaczenie dla jego przyszłego życia. Błędny wybór kosztować go może setki mało efektywnie wykorzystanych dni i mieć kluczowe znaczenie na jego dalszą karierę dlatego przed wybraniem ostatecznej opcji powinien w jak najszerszym stopniu rozważyć wszystkie za i przeciw. W tym miejscu student zdecydowanie powinien rozważyć potencjalne koszty utraconych możliwości.

Koszty alternatywne potocznie nazywane kosztami utraconych możliwości to pojęcie ekonomiczne oznaczające szacunkowe możliwości utracone wskutek podjęcia konkretnej decyzji. Według wikipedii definicja kosztu alternatywnego brzmi :

Koszt alternatywny – koszt ten określa się również jako koszt utraconych możliwości lub koszt utraconych korzyści; stanowi on miarę wartości utraconych korzyści w związku z niewykorzystaniem w najlepszy sposób dostępnych zasobów. Inaczej mówiąc, koszt alternatywny jest to wartość najlepszej z możliwych korzyści, utraconej w wyniku dokonanego wyboru.

Koszt alternatywny jest podstawą myślenia ekonomicznego. Jeżeli alternatywne rozwiązanie dałoby lepsze efekty niż realizowany wariant (koszt alternatywny przewyższa korzyści uzyskane z realizacji przyjętego wariantu), to oznacza, że podjęta decyzja jest nieracjonalna.

Powiedzieć możemy, że koszty utraconych możliwości to potencjalne straty z powodu nie wybrania tej drugiej bądź innej opcji. W praktyce każda nasza decyzja związana jest z korzyściami płynącymi z podjętego wyboru, ale również z jej rzekomymi kosztami.

Wracając do naszego studenta i analizując poszczególny warianty wyboru możemy stwierdzić że:

  1. Wybierając opcję nr 1 kontynuował będzie studia do których w ogóle nie będzie się przykładał więc wiedza wyniesiona z 5 letniej edukacji będzie na poziomie minimalnym. W przypadku rozmowy o pracę prawdopodobnie zostanie wygryziony przez pilnego kolegę ze studiów z dużo większą wiedzą. Co więcej – kontynuowanie studiów może negatywnie oddziaływać na jego motywację w związku z czym przestawi się na leniwy tryb życia który w początkowym etapie kariery nie wróży nic dobrego. Widmo spisania kolejnych 3 lat niemal na straty również nie napawa optymizmem.
    W tym czasie mógłby podjąć pracę etatową (zaczynając choćby od darmowego stażu) i uczyć się praktycznych umiejętności nabywając cennego doświadczenia w dowolnie wybranej branży. Po kilku miesiącach jest w stanie zdobyć wiedzę konieczną do pełnienia samodzielnego stanowiska w związku z czym mógłby otrzymać zatrudnienie na podstawie umowy o pracę i odpowiednią pensję.
    Mógłby w tym czasie również wyjechać do pracy za granicę i odłożyć trochę gotówki bądź skorzystać z dofinansowania i podjąć próby otwarcia własnej działalności.
    Wachlarz możliwości jest całkiem spory.
  2. Z drugiej strony rezygnując ze studiów marnuje 2 lata studiowania nie uzyskując w zamian praktycznie nic tracąc możliwość posiadania wyższego wykształcenia co negatywnie odbić się może na jego poczuciu wartości (kwestia sporna) i zdyskwalifikować jego szanse do pracy w niektórych korporacjach (co raz częstszym wymogiem jest posiadanie dyplomu ukończenia studiów wyższych).

Jak widać każda z tych decyzji posiada swoje plusy i minusy przez co wybór nie jest jednoznaczny. Ważna jest jednak jak najgłębsza analiza i wizualizacja faktycznych alternatywnych konsekwencji wyboru każdej z nich – pomoże nam ona w ocenie korzyści poszczególnych dróg.

W przypadku ważnych dla nas decyzji zazwyczaj poświęcamy odpowiednio dużo czasu na rozważenie różnych dróg wyboru – dzięki temu jesteśmy świadomi czego możemy się spodziewać. Mniejsze wybory często jednak bagatelizujemy nie zważając na przyszłe jego skutki – a to błąd. Raz podjętych decyzji nie da się cofnąć dlatego tak warto ocenić koszty utraconych możliwości.

 

Kategorie: KwalifikacjeRozwój

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Powiązane Posty

Finanse

Dlaczego młodzi nie oszczędzają?

Najnowsze wyniki badań dotyczących oszczędzania wśród Polaków są dla mnie mocno zaskakujące – ok. 40% populacji w wieku do 34 roku życia regularnie oszczędza i posiada na koncie odłożoną gotówkę. Wynik ten jest dla mnie zdumiewający, ponieważ przeglądając podobne Czytaj więcej…

Na luzie

Pierwsze tygodnie blogowania

Mamy połowę lutego 2017 roku i ze spokojem mogę stwierdzić, że pierwsze tygodnie skutecznego blogowania już za mną. W dzisiejszym wpisie przedstawiam kilka wniosków które wytworzyły mi się w tym czasie dotyczące zarówno strony technicznej czyli Czytaj więcej…

Finanse

9 rad do bycia skutecznym w rozmowach kwalifikacyjnych

Szukanie pracy to dla większości z nas mało przyjemny czas i nie ma się czemu dziwić – kolejne nieudane rozmowy kwalifikacyjne i naiwne oczekiwanie na telefon nie jednego wprowadziły w stan niemal klęski i rozpaczy. W poczuciu Czytaj więcej…